Τετάρτη, 7 Ιουνίου 2017

Ο Δρόμος προς την Ελευθερία







 Φωτεινή Μαστρογιάννη


«Ποια είναι η τρέχουσα τιμή ενός έντιμου ανθρώπου και πατριώτη σήμερα; Αμφιταλαντεύονται και θλίβονται και ενίοτε απευθύνουν εκκλήσεις, αλλά δεν κάνουν τίποτα αποφασιστικά και αποτελεσματικά. Περιμένουν, καλοπροαίρετα, κάποιος άλλος να διορθώσει το κακό, ώστε να μην υπάρχει πια να τους θλίβει. Στην καλύτερη περίπτωση, θυσιάζουν μόνο μια φτηνή ψήφο, και μια ισχνή υποστήριξη και ευχή για καλή επιτυχία, για το σωστό, όπως το βλέπουν».
  


Ο Χένρυ Ντέιβιντ Θορώ στο δοκίμιο του "Περί πολιτικής ανυπακοής"υποστήριξε την ανυπακοή προς ένα άδικο κράτος. Από τις ιδέες του επηρεάστηκαν ο Μαχάτμα Γκάντι αλλά και ο ιερέας Μάρτιν Λούθερ Κινγκ οι οποίοι ήταν υπέρμαχοι της ανυπακοής και της αντίστασης με έναν μη βίαιο τρόπο. 



Οι απεργίες, οι συμβολικές διαμαρτυρίες, το μποϋκοτάζ προϊόντων, η άρνηση πληρωμών (βλ. φόρων, διοδίων κτλ.) αποτελούν ειρηνικές μεθόδους αντίστασης και πολιτικής ανυπακοής. 

Συνήθως ο ειρηνικός αγώνας βρίσκεται εκτός του υπάρχοντος πολιτικού συστήματος και προϋποθέτει μαζική κινητοποίηση.


Σύμφωνα με έρευνες, οι μεγάλες ειρηνικές εκστρατείες ήταν περισσότερο επιτυχημένες συγκρινόμενες με τις εκστρατείες βίαιης αντίστασης (βλ. κείμενό μου Απάθεια και Συλλογική Δράση).

Μαχάτμα Γκάντι

Ο Γκάντι επέτυχε τη μαζική κινητοποίηση του λαού του γιατί δημιούργησε το όραμα για ανεξαρτησία των Ινδών από τους Βρετανούς αποικιοκράτες. Το όραμα αυτό,το οποίο μεταφέρθηκε και μέσω των συνεχών διδασκαλιών του Γκάντι,κατόρθωσε να επιτύχει κοινωνική αλληλεγγύη στον ινδικό λαό και να μειώσει το χάσμα μεταξύ των κοινωνικών τάξεων στην Ινδία.

Μαζική κινητοποίηση επέτυχε και ο ιερέας  Μάρτιν Λούθερ Κινγκ στις 28 Αυγούστου 1963 με την Πορεία Ελευθερίας για τα δικαιώματα των μαύρων που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσινγκτον και συμμετείχαν 250.000 διαδηλωτές. 
Μάρτιν Λούθερ Κινγκ
Ιερέας

Στην πορεία αυτή έδωσε τον περίφημο λόγο του «Έχω ένα όνειρο» Ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ συνελήφθη και έγραψε από τη φυλακή το περίφημο «Γράμμα από τη φυλακή του Μπέρμινγχαμ» στο οποίο καλούσε για πολιτική ανυπακοή ενάντια στους άδικους νόμους. Η κυβέρνηση Κέννεντυ αντιλήφθηκε την εκρηκτική κατάσταση που είχε δημιουργηθεί και το 1964 πέρασε ο νόμος για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.


Σημαντικό είναι να επισημανθεί ότι, σύμφωνα με αναλυτές, το πρόβλημα το δημιουργούσαν όχι οι αντιτιθέμενοι στα δικαιώματα των μαύρων αλλά οι μέτριοι υποστηρικτές που καλούσαν σε συγκράτηση πυροδοτώντας έτσι την άνοδο της βίαιης αντίστασης των μαύρων βλ. Μαύροι Πάνθηρες.

Το συγκεκριμένο σημείο ταιριάζει πολύ με αυτό που ο Θορώ είχε γράψει δηλαδή ότι «Εκείνοι οι οποίοι, ενώ αποδοκιμάζουν το χαρακτήρα και τα μέτρα μιας κυβέρνησης, της παραχωρούν την υποταγή και υποστήριξή τους αποτελούν αναμφίβολα τους πιο ευσυνείδητους υποστηρικτές της κι έτσι συχνά τα σοβαρότερα εμπόδια για τη μεταρρύθμιση».

Οι εκστρατείες αντίστασης είναι επιτυχημένες εάν είναι ευρείας κλίμακας, κερδίσουν την υποστήριξη των σωμάτων ασφαλείας και των δημοσίων υπαλλήλων και ει δυνατόν, έχουν υποστήριξη από το εξωτερικό αλλά από ομάδες που έχουν κύρος και δεν θα βλάψουν την αξιοπιστία της εκστρατείας.

Σημαντική είναι και η υποστήριξη των ΜΜΕ όπως ήταν στην περίπτωση της Πορείας Ελευθερίας του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ που είχε ευρύτατη κάλυψη από τα ΜΜΕ. Στην περίπτωση που τα ΜΜΕ δεν βοηθήσουν με την παροχή ανεξάρτητων ειδήσεων και κατάλληλης τεχνολογίας τότε το «βάρος» πέφτει στις ανεξάρτητες φωνές του Διαδικτύου  βλ. μπλογκς, πόρταλς, ανεξάρτητα κανάλια στο YouTube, κοινωνικά μέσα κτλ.  Οι ειρηνικοί ακτιβιστές τονίζουν επίσης τη σημασία της διανομής εκπαιδευτικού υλικού (βιβλία, DVD, διανομή φυλλαδίων κτλ.) που θα ενημερώνει για τα αποτελέσματα προηγούμενων ειρηνικών εκστρατειών. Οι ακτιβιστές τονίζουν ότι κάτι τέτοιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την κινητοποίηση δηλαδή η διδασκαλία και η ενημέρωση (άλλωστε το παράδειγμα του Γκάντι με τις συνεχείς διδασκαλίες το επιβεβαιώνει).

Ζούμε σε μία εποχή οικονομισμού όπου η δημοκρατία πλέον εκλείπει προς όφελος του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού τομέα. Τα αυταρχικά καθεστώτα θα προσπαθήσουν να καταπνίξουν τις ειρηνικές αντιδράσεις μέσω της παρακολούθησης του Διαδικτύου 
(σύμφωνα με δημοσίευμα στην τωρινή 65η σύνοδο της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ θα συζητηθεί η ανάγκη το διαδίκτυο να σταματήσει να είναι μη ελεγχόμενο) αλλά και άλλων μέσων όπως είναι η καταστολή μέσω απαγορευτικών νόμων ακόμα και ο εκφοβισμός σε κινήσεις πολιτών.

Ο σύγχρονος πολίτης θα το επιτρέψει ή είναι πλέον τόσο αλλοτριωμένος που δεν προβάλλει καμία αντίσταση; Γιατί δεν υπάρχει πλέον ηγεσία που να δίνει όραμα και κατά συνέπεια να συνεπαίρνει τα πλήθη για μαζική κινητοποίηση; Μήπως και η όποια ηγεσία είναι εξίσου αλλοτριωμένη; Μήπως είναι μάταιο να ελπίζει κάποιος σε ηγεσία τη στιγμή που τα κινήματα σε όλο τον κόσμο είναι μαζικά και χωρίς να ηγούνται από κάποιον/α;


Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την έλλειψη ειρηνικών κινητοποιήσεων και πολιτικής ανυπακοής είναι πολλά και θα ήταν ενδιαφέρουσα η περαιτέρω διερεύνησή τους.



Προτεινόμενη βιβλιογραφία

Iskra, 2017. Συνεδριάζει η Λέσχη Μπίλντερμπεργκ με θέμα και την …Ελλάδα. Παρόντες Παπαλεξόπουλος και Παπαχελάς. Διαθέσιμο στο:
http://www.iskra.gr/%CF%83%CF%85%CE%BD%CE%B5%CE%B4%CF%81%CE%B9%CE%AC%CE%B6%CE%B5%CE%B9-%CE%B7-%CE%BB%CE%AD%CF%83%CF%87%CE%B7-%CE%BC%CF%80%CE%AF%CE%BB%CE%BD%CF%84%CE%B5%CF%81%CE%BC%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%B3%CE%BA-%CE%BC/

Μαστρογιάννη, Φ. 2016.Απάθεια και Συλλογική Δράση. Διαθέσιμο στο: <http://mastroyanni.blogspot.in/2016/11/blog-post_27.html>
Neamatollah, Ngumi. 2002. The rise of Taliban in Afghanistan. US: Palgrave Macmillan.
Stephan, M.J., Chenoweth, E. 2008. Why Civil Resistance Works. The Strategic Logic of Nonviolent Conflict. Διαθέσιμο στο:
<http://www.belfercenter.org/sites/default/files/legacy/files/IS3301_pp007-044_Stephan_Chenoweth.pdf>
Thoreau, H.D. 1849.Περί του καθήκοντος της πολιτικής ανυπακοής. Διαθέσιμο στο:
Winston, K. Dr Martin Luther King Jr. 



Πηγή



ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Ορισμένα αναρτώμενα από το διαδίκτυο κείμενα ή εικόνες (με σχετική σημείωση της πηγής), θεωρούμε ότι είναι δημόσια. Αν υπάρχουν δικαιώματα συγγραφέων, παρακαλούμε ενημερώστε μας για να τα αφαιρέσουμε. Επίσης σημειώνεται ότι οι απόψεις του ιστολόγιου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου. Για τα άρθρα που δημοσιεύονται εδώ, ουδεμία ευθύνη εκ του νόμου φέρουμε καθώς απηχούν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών τους και δεν δεσμεύουν καθ’ οιονδήποτε τρόπο το ιστολόγιο.
Ο διαχειριστής του ιστολόγιου δεν ευθύνεται για τα σχόλια και τους δεσμούς που περιλαμβάνει. Τονίζουμε ότι υφίσταται μετριασμός των σχολίων και παρακαλούμε πριν δημοσιεύσετε το σχόλιό σας, έχετε υπόψιν σας τα ακόλουθα:
● Κάθε γνώμη είναι σεβαστή, αρκεί να αποφεύγονται ύβρεις, ειρωνείες, ασυνάρτητος λόγος και προσβλητικοί χαρακτηρισμοί, πολύ περισσότερο σε προσωπικό επίπεδο, εναντίον των συνομιλητών ή και των συγγραφέων, με υποτιμητικές προσφωνήσεις, ύβρεις, υπονοούμενα, απειλές, ή χυδαιολογίες.
● Μην δημοσιεύετε άσχετα, με το θέμα, σχόλια.
● Ο κάθε σχολιαστής οφείλει να διατηρεί ένα μόνο όνομα ή ψευδώνυμο, το οποίο αποτελεί και την ταυτότητά του σε κάθε συζήτηση.
● Με βάση τα παραπάνω η διαχείριση διατηρεί το δικαίωμα μη δημοσίευσης σχολίων χωρίς καμία άλλη προειδοποίηση.
● Επιπλέον σας τονίζουμε ότι το ιστολόγιο λειτουργεί σε εθελοντική βάση και ως εκ τούτου τα σχόλια δημοσιεύονται το συντομότερο δυνατόν, μόλις αυτό καταστεί εφικτό.

2 σχόλια:

  1. Νομίζω ότι το πρόβλημα της ηγεσίας, χωρίς να δικαιολογώ την παθητικοποίηση δυνάμει ηγετικών φυσιογνωμιών, εγείρει ζητήματα που ανάγονται στην φυσιογνωμία του πολιτικού συστήματος.
    Αν υποθέσουμε ότι πάμε στην αυταρχική παρέκβαση του ανά τον κόσμο ολιγαρχικού/προ-αντιπροσωπευτικού πολιτικού συστήματος (κατά την πολιτειολογική τυπολόγηση του Γ. Κοντογιώργη βλ. "Οι ολιγάρχες, 2014") αποβάλλεται ευθέως η έννοια του "ειρηνικού" προτάγματος της πολιτικής ανπακοής.
    Ως ενδεικτικό παράδειγμα, αναφέρω την Β. Κορέα του Κιμ Γιονγκ Ουν.

    Πάμε όμως στο πρωτο-ανθρωποκεντρικό (ό.π) παράδειγμα της δύσης κυρίως.
    Και ειδικότερα, ας πάμε στην Ελλάδα.
    Το "ειρηνικό" διακύβευμα είναι πιο ρεαλιστικό για την ανάδειξη ηγεσιών.
    Δεν θα υπάρξει άμεση καταστολή (ας το θέσουμε με αυτό τον τρόπο).
    Τι θα συμβεί αν λχ στην Ελλάδα, ένας πατριώτης, μεταρρυθμιστής ωστόσο (γιατί και η έννοια του πατριωτισμού, όπως και του έθνους έχει καταδολιευτεί ή χειραγωγηθεί από διάφορους τρελάρες ή 'λαγούς' τυ συστήματος, πράγμα που αποδεικνύει η ποσοτική αλλά όχι ποιοτική πανσπερμία κομμάτων που δημιουργούνται έχοντας ως βάση είτε την δημαγωγία είτε απόσχιση από κραταιά κόμματα του κοινοβουλίου, πράγμα που με καθιστά εξαρχής καχύποπτο απέναντι σε τέτοιες 'πρωτοβουλίες'), αναλάβει να 'ηγηθεί' μιας υπέρβασης των παρόντων εγκλωβισμένων επιλογών του ιδιότυπου μονοκομματικού συστήματος με πολλαπλές -παρελκυστικές- διαβαθμίσεις;

    Πολύ απλά, θα τον/την γελοιοποιήσουν τα ΜΜΕ, θα τον απομονώσουν ή θα τον υποτάξουν σε ένα περιβάλλον αποδόμησης και διαρκούς υπονόμευσης.

    Αυτή είναι μια αδίρητη πραγματικότητα.

    Πρόταση;
    Όποια ηγετική φυσιογνωμία θελήσει να αναλάβει με τα παραπάνω χαρακτηριστικά επιχειρησιακής ικανότητας στην διαμόρφωση δημόσιων πολιτικών,κύρους, πατριωτικής, κοινωνικής και μεταρρυθμιστικής πρότασης (όπου μεταρρύθμιση δεν εννοώ του συρμού έννοιες λχ του νεοφιλελεύθερου κανιβαλισμού, σε καμία περίπτωση), θα οφείλει να οργανωθεί αποτελεσματικά σε επίπεδο διεθνών σχέσεων, σε επίπεδο συσπείρωσης πληθώρας ηγετικών προσώπων και με έντιμο και a priori λόγφ προς την κοινωνία.
    Άρα, μπορεί να υπάρξει τέτοια ηγετική παρουσία, όσο 'κλειστό' και αν είναι (που είναι) το πολιτικό σύστημα.
    Για εμένα, δεν υπάρχει δικαιολογία που προσωπικότητες δεν ασχολούνται σε μια τόσο κρίσιμη εποχή με τα κοινά.

    Εφόσον δεν υπάρξουν τέτοιες προσωπικότητες, το χρέος μετακυλίεται σε εμάς ως κοινωνία, και είναι δύσκολο, αλλά όχι ακατόρθωτο.
    Πάντα με ειρηνικά μέσα πολιτικής ανυπακοής.

    1. Στοχευόμενη υπερψήφιση εκτός βουλής κινηματικών πρωτοβουλιών που κατανοούν το δημογραφικό πρόβλημα (και όταν λέω κατανοούν, δεν εννοώ -επειδή το άκουσα και ...αυτό- να μας υποκαταστήσουν ...διευρύνοντας την έννοια του "έλληνα" άρα υποκαθιστώντας τον ελληνικό λαό), που έχουν μεταρρυθμιστικό και όχι καιροσκοπικό προσανατολισμό, που έχουν πατριωτικό λόγο και υπερβαίνουν ψυχολογικές διαιρέσεις των ιδεολογιών της μεταφεουδαλικής μετάβασης του 18ου αιώνα.
    Προσωπικά κάτι έχω υπόψη μου, αλλά το κρατάω για το δικό μου τρόπο σκέψης.
    2. Αν δεν είμαστε άξιοι να αποψιλώσουμε με την ψήφο μας αυτό το ιδιότυπο μονοκομματικό καθεστώς ασφυξίας, επιλέγοντας δυνάμει σοβαρές (και όχι γελοίες) κινήσεις εκτός βουλής, τότε, ας απέχουμε οργανωμένα, συνειδητά, απαξιώνοντας το πολιτικό σύστημα.

    Ας γεννήσει δηλαδή, η κοινωνία τις συνθήκες για να αναδειχθούν οι υγιείς δυνάμεις της κοινωνίας, της γνώσης, του πολιτισμού στην χώρα, είτε με τον έναν είτε με τον άλλον τρόπο.

    απ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. συγχωρέστε μου τα όποια ορθογραφικά λάθη λόγω βιασύνης και έλλειψης χρόνου πχ αδήριτη κλπ
    απ

    ΑπάντησηΔιαγραφή

ΠΕΣΤΕ ΜΑΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΑΣ ΜΗΝ ΜΕΝΕΤΕ ΣΙΩΠΗΛΌΙ